Veel mensen met migraine vragen zich af: Kan stress migraine veroorzaken?
Veel mensen met migraine zeggen immers hetzelfde:
- “Mijn migraine komt door stress.”
- “Na een drukke periode krijg ik bijna altijd een aanval.”
- “Zodra ik eindelijk kan ontspannen, begint de migraine.”
In mijn praktijk hoor ik dit regelmatig. Mensen beschrijven een drukke periode op het werk, spanningen thuis of een fase waarin er gewoon veel tegelijk speelde. Daarna komt de migraine.
Het lijkt dus logisch om te denken dat stress migraine veroorzaakt.
Maar het verhaal blijkt vaak iets ingewikkelder.
Kan stress migraine veroorzaken?
Stress heeft zeker invloed op het lichaam. Tijdens stress gebeurt er bijvoorbeeld dit:
- Het stresshormoon cortisol stijgt.
- Het autonome zenuwstelsel wordt actiever.
- Spieren in nek en schouders spannen zich vaker aan.
Bij mensen met migraine kan dat het zenuwstelsel gevoeliger maken voor een aanval. Toch betekent dit niet automatisch dat stress ook de echte oorzaak van migraine is.
Een opvallende uitspraak van neuroloog en migraineonderzoeker Michel Ferrari.
De Nederlandse migraineonderzoeker Michel Ferrari stelde ooit iets dat veel mensen verassend vinden. Volgens hem veroorzaakt stress geen migraine. Hij stelt wel dat migraine juist stress kan veroorzaken. Toen ik dat voor het eerst las, vond ik dat eerlijk gezegd een opvallende uitspraak. Veel migrainecliënten in mijn praktijk geven namelijk aan dat hun aanvallen juist na een stressvolle periode beginnen. Dat lijkt dus een tegenstelling.
Achteraf gezien denk ik dat Ferrari met zijn uitspraak vooral iets anders wilde benadrukken. Lange tijd werd migraine namelijk gezien als een klacht die vooral met stress of spanning te maken had. Daardoor kregen veel patiënten – soms onbedoeld – het gevoel dat migraine vooral “tussen de oren” zat.
Ook ik heb soms cliënten in mijn praktijk gehad waarbij migraine soms zo’n prominente rol in hun leven was gaan spelen, dat stressvolle activiteiten gewoonweg onmogelijk waren. Bijvoorbeeld meerdere aanvallen per maand, die zelfs tot enkele dagen konden duren. Als de ene aanval net wegzakte, diende de volgende zich alweer aan. Alsof het neurologisch systeem zo ontregeld was geraakt dat het moeite had weer tot rust te komen. Soms zelfs met ziekenhuisopnames als gevolg. Werk en het plannen van sociale activiteiten – eigenlijk alles wat ook maar enige (zelfs positieve) stress kon veroorzaken – waren vaak al langere tijd niet meer mogelijk.
En als je kijkt wat er in de hersenen gebeurt bij migraine, wordt het iets begrijpelijker.
Migraine is een neurologische aandoening.
Migraine is meer dan alleen hoofdpijn. Het is een aandoening waarbij bepaalde netwerken in de hersenen tijdelijk ontregeld raken. Onder andere deze gebieden spelen daarbij een rol:
- de hypothalamus (regelt stress, hormonen en slaap)
- de hersenstam (belangrijk voor pijnverwerking)
- het trigeminovasculaire systeem (zenuwbanen die pijnsignalen uit het hoofd doorgeven).
Wanneer deze systemen uit balans raken, kan een migraineaanval ontstaan met klachten zoals:
- bonzende hoofdpijn
- misselijkheid
- licht- en geluidgevoeligheid
- nekpijn of stijve schouders
- extreme vermoeidheid
Je zou het zo kunnen zien: migraine heeft te maken met een gevoelig regulatiesysteem in de hersenen. Bij sommige mensen reageren deze systemen sterker op veranderingen in (lichamelijke) prikkels, belasting of herstel. Wanneer dat systeem tijdelijk uit balans raakt, kan een migraineaanval ontstaan.
Iedereen heeft een eigen gevoelig punt in het lichaam.
Wat in mijn praktijk vaak opvalt, is dat mensen verschillend reageren op belasting of stress. Sommige mensen krijgen vooral:
- buikklachten
- vastzittende schouders
- slaapproblemen
- of anders.
Bij mensen met migraine lijkt het zenuwstelsel eerder in de richting van een migraineaanval te reageren. Stress is dan niet zozeer de oorzaak van migraine, maar eerder een belasting van een systeem dat al gevoelig is.
Migraine begint soms al voordat je het merkt.
Er is nog een andere verklaring waarom migraine zo vaak met stress wordt geassocieerd. Bij migraine begint de aanval al vaak voordat de hoofdpijn start. In de uren of soms zelfs dagen daarvoor kunnen mensen bijvoorbeeld al de volgende verschijnselen hebben:
- prikkelbaarheid
- onrust
- moeite met concentreren
- trek in zoet
- veel geeuwen
- nekstijfheid.
Deze fase wordt de prodrome fase van migraine genoemd. Het gevoel van spanning of onrust kan dus al een vroeg symptoom van migraine zijn. Dat kan de indruk geven dat stress de migraine veroorzaakt, terwijl de aanval eigenlijk al begonnen was.
Waarom migraine vaak na stress ontstaat.
Veel migrainepatiënten herkennen ook een ander patroon: de aanval komt juist wanneer de stress voorbij is. Bijvoorbeeld:
- vrijdagavond na een drukke werkweek
- de eerste dag van een vakantie
- na een intens project.
Dit wordt ook wel weekendmigraine genoemd.
Tijdens stress staan hormonen zoals adrenaline en cortisol hoger. Wanneer de spanning wegvalt, veranderen deze niveaus weer. Voor een migrainegevoelig zenuwstelsel kan dat soms voldoende zijn om een aanval uit te lokken.
Stress en migraine: vaak een wisselwerking
- een gevoelig migrainebrein
- stress of vermoeidheid belast het zenuwstelsel extra
- een migraineaanval ontstaat
- de aanval zelf veroorzaakt weer spanning en uitputting
Daarom heeft migraine zelden maar één oorzaak. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk een rol.
Herken je dit?
Veel mensen met migraine herkennen bijvoorbeeld één of meerdere van deze situaties:
- migraine na een drukke periode
- migraine wanneer de stress eindelijk wegvalt
- nekpijn of stijve schouders vóór een aanval
- extreme vermoeidheid na migraine
- het gevoel dat het zenuwstelsel overbelast raakt.
Als je dit herkent, kan het waardevol zijn om niet alleen naar de hoofdpijn zelf te kijken, maar ook naar hoe het zenuwstelsel reageert op bijv. lichamelijke en hormonale schommelingen, belasting en herstel.
In mijn praktijk behandel ik regelmatig mensen met chronische hoofdpijn, migraine en stress. Wil je graag meer weten over acupunctuur bij chronische hoofdpijn en migraine? Klik dan op deze link: behandeling van chronische hoofdpijn en migraine. Wil je graag meer weten over acupunctuur bij stress? Klik dan op: hulp bij stress.
Herken je jezelf in deze klachten en wil je onderzoeken wat acupunctuur voor je kan betekenen?
Maak een afspraakLiteratuur en bronnen:
Ferrari MD – Interview over migraine en stress. https://www.doq.nl/neuroloog-prof-dr-ferrari-het-is-een-misvatting-dat-stress-migraine-veroorzaakt-stress-is-het-gevolg-niet-de-oorzaak/
Giffin NJ et al. (2003). Premonitory symptoms in migraine. Neurology. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12654956/
Maniyar FH et al. (2015). The premonitory phase of migraine – what can we learn from it? https://pubmed.ncbi.nlm.gov/25919990/
Schulte LH & May A. (2016). The migraine generator revisited. Brain. https://academic.oup.com/brain/article/139/7/1987/2464241
Karsan & Goadsby 920230. Neuroimaging in the pre-ictal phase of migraine. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37563570/
Ashina M. (2020). Migraine pathophysiology and the trigeminovascular system. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33008504/
Kelman L. (2004). The premonitory symptoms (prodrome) in migraine. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15447695/
